Erg Chebbi, de duinen zelf

De getallen

Een erg is een zee van door de wind opgestoven zand. De Erg Chebbi is één van de slechts twee grote ergs in Marokko — de andere is de Erg Chigaga, verder naar het westen — en van de twee is dit de dramatischste, omdat de duinen hier aanzienlijk hoger zijn.

U ziet vaak hoogtes van ‘500 voet’ genoemd. Dat is ongeveer 150 meter, en het gaat om de hoogste kammen, niet om het gemiddelde. Het is genoeg om de erg al van ver op de aanrijroute te zien liggen: aan de horizon, als een gebergte dat iemand heeft uitgegoten.

Waar het zand vandaan komt

Er zijn twee verklaringen die u hier hoort. De geologische: het zand is het product van oeroude meerbodems en riviersystemen, verplaatst en opgestapeld door overheersende winden over heel lange tijd — hetzelfde proces dat elke erg in de Sahara bouwt.

De andere is het verhaal dat de mensen hier vertellen: dat een familie in een dorp ooit een vrouw en haar kind wegstuurde tijdens een zandstorm, en dat God het dorp als straf onder het zand begroef. Beide verhalen gaan al generaties mee. Er is er maar één toetsbaar — maar het tweede begrijpt u pas echt als u zelf in een zandstorm hebt gestaan.

De kleur

Het roodoranje komt van het ijzeroxide om de zandkorrels, en daarom ogen de duinen zo anders op verschillende momenten van de dag. Rond zonsopgang kleurt het zand roze en daarna diep oranje, met heel lange schaduwen die elke kam aftekenen. Midden op de dag vervlakt het naar bleekgoud en verdwijnen de schaduwen — het minst interessante licht van de dag. In het laatste uur voor zonsondergang wordt het weer dieper, en daarna volgen zo'n twintig minuten waarin de hele erg nagloeit zonder direct licht erop. Dat laatste venster is waar fotografen voor komen.

Zonsopgang of zonsondergang?

Allebei, als u de nacht doorbrengt in het woestijnkamp — dat is nogal precies het punt ervan. Moet u er één kiezen, kies dan de zonsopgang. Minder mensen, ongerept zand, koelere lucht voor de klim, en de kleuren zijn misschien wel mooier omdat u naar de verlichte flanken kijkt in plaats van tegen de zon in.

De Erg Chebbi fotograferen zonder uw camera te slopen

• Wissel daarbuiten niet van lens. Fijn zand in het sensorhuis is een reparatierekening. Kies in het hotel een lens en houd u eraan.
• Verpak alles. Een gripzakje om de camerabody tussen de opnamen door is werkelijk genoeg.
• Zet iets in beeld voor de schaal — een mens, een kameel, een tent. Duinen fotograferen als abstracte vormen en verliezen zonder referentie elk gevoel van grootte.
• Fotografeer langs de kammen in plaats van er recht op, zodat het strijklicht de vlakken van elkaar scheidt.
• Onderbelicht een tikje. Helder zand houdt lichtmeters voor de gek, en uitgebeten hoge lichten krijgt u niet meer terug.

Lopen op de duinen

Doe uw schoenen uit. Los zand en schoenen zijn een slechte combinatie; iedereen hier loopt op blote voeten. Ga omhoog via de kamlijn in plaats van de flank — daar is het zand vaster en zakt u minder weg. Neem ook voor een korte klim water mee; het is zwaarder dan het lijkt en de lucht is extreem droog.

En ga niet ver alleen. Vanaf de top van de volgende duin ziet elke duin er hetzelfde uit, er zijn geen herkenningspunten, en telefoons doen het daarbuiten niet.